AYM Kararı Sonrası Mevcut Nafakalar Ne Olacak? Ödenen Yoksulluk Nafakası Kesilir mi?
Anayasa Mahkemesi’nin süresiz nafakaya ilişkin iptal kararı 30 Eylül 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandıktan sonra en çok sorulan soru şu oldu: “Yıllardır ödediğim nafaka ne olacak?” Bu yazıda, halihazırda mahkeme kararıyla bağlanmış yoksulluk nafakalarının AYM kararından nasıl etkileneceğini, nafaka ödeyen ve nafaka alan tarafların şu an neler yapabileceğini açıklıyoruz. Kararın genel çerçevesi için süresiz nafaka kaldırıldı mı başlıklı ana yazımıza bakabilirsiniz.
Mevcut Nafakalar Kendiliğinden Sona Erer mi?
Hayır. Anayasa’nın 153. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları geriye yürümez. Kesinleşmiş bir boşanma kararında hükmedilmiş yoksulluk nafakası, AYM kararı yayımlandı diye ya da 30 Haziran 2027 geldi diye kendiliğinden ortadan kalkmaz. Nafaka borcu, mahkeme tarafından kaldırılana veya kanunda sayılan kendiliğinden sona erme hâllerinden biri gerçekleşene kadar devam eder.
Bu noktada kanun koyucunun yapacağı yeni düzenlemede, mevcut nafakalara ilişkin özel bir geçiş hükmü öngörülüp öngörülmeyeceği henüz belli değil. Böyle bir hüküm getirilirse bu yazıyı güncelleyeceğiz.
Nafaka Ödemeyi Durdurmak Neden Risklidir?
Nafaka kararı bir ilamdır ve ödenmeyen nafaka için alacaklı taraf ilamlı icra takibi başlatabilir. Birikmiş nafaka alacakları faiziyle birlikte talep edilebilir. Ayrıca İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesi, nafaka borcunu ödemeyen yükümlü için alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsi öngörmektedir. Bu nedenle “süresiz nafaka kalktı” haberlerine dayanarak ödemeyi tek taraflı kesmek, ciddi hukuki ve mali sonuçlar doğurabilir.
Nafakanın Kendiliğinden Sona Erdiği Durumlar
AYM kararından bağımsız olarak, TMK 176. madde uyarınca bazı durumlarda nafaka herhangi bir dava açılmasına gerek kalmadan kendiliğinden sona erer:
- Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi
- Taraflardan birinin ölümü
Bu hâllerde dahi, icra takibi varsa takibin sona erdirilmesi için gerekli başvuruların yapılması gerekir.
Mahkeme Kararıyla Kaldırma veya Azaltma
Mevcut nafakayı sona erdirmek ya da tutarını düşürmek isteyen yükümlünün başvurabileceği yol, nafakanın kaldırılması veya azaltılması davasıdır. TMK 176’ya göre:
- Alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması,
- Yoksulluğunun sona ermesi (düzenli gelir elde etmesi, miras kalması gibi),
- Haysiyetsiz hayat sürmesi
hâllerinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır. Tarafların mali durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde ise nafakanın azaltılması istenebilir. Davanın şartları ve süreç için nafaka kaldırma davası yazımızı inceleyebilirsiniz.
AYM Kararı Kaldırma Davasında İşe Yarar mı?
AYM kararı tek başına “nafakanın kaldırılması” için yeterli bir sebep değildir; yani yalnızca kararı gerekçe göstererek açılan bir dava sonuç vermeyebilir. Ancak kararın gerekçesinde öne çıkan hakkaniyet, evliliğin süresi, alacaklının yaşı ve çalışma imkânı gibi ölçütler, TMK 176’daki “hakkaniyetin gerektirdiği hâller” değerlendirmesinde mahkemeler tarafından dikkate alınabilir. Örneğin çok kısa süren bir evlilik sonrasında uzun yıllardır nafaka ödeniyorsa ve alacaklının çalışma imkânı varsa, bu durum davada somut delillerle ortaya konulmalıdır.
Nafaka Alan Taraf Ne Yapmalı?
Nafaka alan kişinin bugün için hakkı devam ediyor. Ancak önümüzdeki dönemde kaldırma ve azaltma davalarının artması beklendiğinden şu hazırlıkları yapmak faydalı olur:
- Gelir durumunu, kira ve zorunlu giderlerini gösteren belgeleri güncel tutmak,
- Sağlık durumu veya çalışmaya engel koşullar varsa bunları belgelemek,
- Nafakanın yıllık artışlarla güncellenmediyse nafaka artırım davası seçeneğini değerlendirmek,
- Kendisine bir dava tebliğ edildiğinde cevap süresini kaçırmamak.
Özet Tablo
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Kesinleşmiş yoksulluk nafakası | Devam eder; AYM kararıyla kendiliğinden kalkmaz |
| Alacaklı yeniden evlendi | Nafaka kendiliğinden sona erer |
| Alacaklı fiilen evli gibi yaşıyor / yoksulluğu bitti | Kaldırma davası açılmalı |
| Yükümlünün geliri düştü | Azaltma davası açılabilir |
| Çocuk için ödenen iştirak nafakası | AYM kararının kapsamı dışında |
Sonuç
Bugün ödenen yoksulluk nafakaları devam ediyor ve değişiklik için mahkeme kararı gerekiyor. Dosyanızın koşullarına göre kaldırma, azaltma veya artırım davasının uygun olup olmadığını değerlendirmek için Bursa boşanma avukatı Av. Aylin Özçelik ile görüşebilirsiniz. Nafaka türleri ve dava sürecinin genel işleyişi için nafaka davası nasıl açılır rehberimize de göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
AYM kararından sonra nafaka ödemeye devam etmeli miyim?
Evet. Mahkeme kararıyla kaldırılmadıkça veya alacaklı yeniden evlenmedikçe nafaka ödenmeye devam etmelidir.
30 Haziran 2027’de mevcut nafakam otomatik biter mi?
Mevcut hukuk kurallarına göre hayır; iptal kararları geriye yürümez. Yeni kanunda farklı bir geçiş hükmü getirilip getirilmeyeceği henüz belli değildir.
Nafaka kaldırma davasını ne zaman açabilirim?
TMK 176’daki şartlar oluştuğunda her zaman açılabilir; AYM kararının yürürlüğe girmesini beklemek zorunlu değildir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve 30 Eylül 2026 tarihli mevzuat ve karar bilgilerine göre hazırlanmıştır.
