Tek Taraflı Boşanma Davası Nasıl Açılır? Eşiniz Boşanmak İstemiyorsa
“Eşim boşanmak istemiyor, yine de boşanabilir miyim?” Bursa’da en sık aldığımız sorulardan biri budur ve cevabı nettir: evet. Boşanma için iki eşin de rıza göstermesi gerekmez. Bir eşin tek başına açtığı ve diğer eşin karşı çıktığı davaya uygulamada tek taraflı boşanma davası denir; hukuki adı çekişmeli boşanmadır. Bu yazıda tek taraflı boşanma davasının hangi sebeplere dayanabileceğini, eşin boşanmak istememesinin sonucu nasıl etkilediğini, davanın nasıl açıldığını ve sürecin Bursa’da nasıl işlediğini anlatıyoruz.
Tek Taraflı Boşanma Davası Nedir?
Anlaşmalı boşanmada eşler boşanma ve sonuçları üzerinde uzlaşır ve hâkim bu anlaşmayı onaylar. Anlaşma yoksa, boşanmak isteyen eş Türk Medeni Kanunu’nda sayılan boşanma sebeplerinden birine dayanarak tek başına dava açar. Davalı eşin “boşanmak istemiyorum” demesi davanın reddedilmesi için yeterli değildir; hâkim, ileri sürülen sebebin gerçekleşip gerçekleşmediğine ve evlilik birliğinin sürdürülmesinin beklenip beklenemeyeceğine bakar.
Hangi Sebeplere Dayanılabilir?
Tek taraflı boşanma davası, kanundaki genel ya da özel boşanma sebeplerinden birine dayanmalıdır.
- Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK 166/1): Uygulamada “şiddetli geçimsizlik” olarak bilinir ve tek taraflı davaların büyük çoğunluğu bu sebebe dayanır. Sürekli tartışma, hakaret, ilgisizlik, ekonomik sorumsuzluk, ailelerin evliliğe müdahalesi, güven sarsıcı davranışlar gibi olguların ortak hayatı çekilmez hale getirdiğinin ispatı gerekir.
- Zina (TMK 161), hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK 162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK 163), terk (TMK 164) ve akıl hastalığı (TMK 165) özel sebeplerdir; bunlardan biri ispatlanırsa hâkim ayrıca evliliğin çekilmez olup olmadığını araştırmaz.
- Fiili ayrılık (TMK 166/4): Daha önce açılmış bir boşanma davası reddedilmiş ve kararın kesinleşmesinden itibaren üç yıl boyunca ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden herhangi biri başka bir sebep göstermeden boşanma isteyebilir.
Sebeplerin tamamı ve ispat şartları için boşanma sebepleri nelerdir yazımızı inceleyebilirsiniz.
Eşin Boşanmak İstememesi Sonucu Etkiler mi?
Davalı eşin boşanmaya karşı çıkması davayı kendiliğinden düşürmez; ancak iki noktada önem taşır. Birincisi, davacı iddialarını ispat etmek zorundadır; davalı itiraz ettiğinde tanık, mesaj, kolluk kaydı ve benzeri delillerin önemi artar. İkincisi, TMK 166/2’ye göre evliliğin sarsılmasında davacı daha ağır kusurlu ise davalı eş davaya itiraz edebilir ve bu itiraz haklı görülürse dava reddedilebilir. Ne var ki Yargıtay, davalının itirazının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar için korunmaya değer bir yarar kalmadığı hallerde boşanmaya karar verilmesi gerektiğini kabul etmektedir. Uygulamada tamamen kusursuz bir eş nadirdir; kusur oranı boşanmadan çok nafaka ve tazminat taleplerini etkiler.
Tek Taraflı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
- Sebep ve delillerin belirlenmesi: Hangi sebebe dayanılacağı, hangi olayların hangi delillerle ispatlanacağı baştan planlanır. Boşanma davalarında deliller kural olarak dilekçeler aşamasında sunulur; sonradan yeni delil ileri sürmek sınırlıdır.
- Dilekçenin hazırlanması: Boşanma talebiyle birlikte nafaka, velayet, tazminat ve gerekiyorsa tedbir talepleri dilekçeye yazılır.
- Yetkili mahkeme: Dava, eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı aydır birlikte oturulan yer aile mahkemesinde açılır; Bursa’da merkez ilçeler için Bursa Aile Mahkemeleri görevlidir.
- Harç ve gider avansı yatırılır; dilekçe tevzi bürosuna ya da UYAP üzerinden sunulur.
- Tebligat: Dilekçe davalıya tebliğ edilir. Davalı iki hafta içinde cevap verir; cevap vermezse dava yokluğunda yürür ve iddiaları inkâr etmiş sayılır.
Eş Tebligatı Almazsa veya Yurt Dışındaysa
Davalı eşin tebligatı almaması davayı durdurmaz. Adres kayıt sistemindeki adrese yapılan tebligat, eş orada bulunmasa bile usulüne uygun sayılır (Tebligat Kanunu m. 21). Adresi hiç bilinmiyorsa ilanen tebligat yoluna gidilir. Eş yurt dışında yaşıyorsa tebligat, ilgili ülkeyle yapılan sözleşmeler çerçevesinde Adalet Bakanlığı aracılığıyla yapılır; bu süreç birkaç ayı bulabilir. Bursa’dan yurt dışına, özellikle Almanya, Fransa ve Belçika’ya yerleşmiş eşlere karşı açılan davalarda bu aşamanın süreye etkisi baştan hesaba katılmalıdır.
Dava Süresince Tedbirler
Tek taraflı boşanma davasında davacı, dava süresince kendisi ve çocuklar için tedbir nafakası, çocukların geçici olarak yanında kalması, aile konutunun tahsisi ve aile içi şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve koruma tedbirleri talep edebilir. Bu tedbirler kararın kesinleşmesi beklenmeden, çoğunlukla tensip aşamasında verilir.
Bursa’da Tek Taraflı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Davalının itiraz ettiği, tanık dinlenen ve delil toplanan bir çekişmeli boşanma davası Bursa Aile Mahkemeleri’nde genellikle bir ila iki yıl sürer; istinaf aşaması eklendiğinde bu süre uzar. Davalının cevap vermediği ve duruşmalara katılmadığı dosyalarda süreç daha kısa olabilir. Dava sırasında eşlerin anlaşması halinde dava anlaşmalı boşanmaya çevrilerek tek celsede bitirilebilir; süreç ve aşamalar için çekişmeli boşanma davası rehberimize bakabilirsiniz.
Bursa’da Tek Taraflı Boşanma Davasında Avukat Desteği
Eşin karşı çıktığı bir boşanma davasında sonucu belirleyen şey ispat ve usuldür: doğru sebebe dayanmak, delilleri süresinde sunmak, kusur savunmalarına karşı hazırlıklı olmak ve tedbir taleplerini zamanında yapmak. Bursa’da boşanma davalarında sunduğumuz hizmetler için Bursa boşanma avukatı sayfamızı inceleyebilir, dava masrafları için boşanma davası masrafları yazımıza bakabilir ya da iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Eşim boşanmak istemiyorsa boşanabilir miyim?
Evet. Evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ya da özel bir boşanma sebebini ispat ederseniz, eşinizin rızası olmadan da mahkeme boşanmaya karar verir.
Tek taraflı boşanma davası ne kadar sürer?
Bursa Aile Mahkemeleri’nde çekişmeli yürüyen tek taraflı davalar genellikle bir ila iki yıl sürer. Davalı davaya katılmazsa ya da süreç içinde anlaşma sağlanırsa daha kısa sürer.
Eşim duruşmalara gelmezse ne olur?
Dava yokluğunda görülür. Usulüne uygun tebligat yapılmışsa davalının gelmemesi davayı durdurmaz; davacı iddialarını ispat ettiğinde boşanmaya karar verilir.
Kusurlu olan eş boşanma davası açabilir mi?
Açabilir. Daha ağır kusurlu eşin açtığı davada davalı itiraz edebilir; ancak evliliğin devamında korunmaya değer bir yarar kalmamışsa mahkeme yine de boşanmaya karar verebilir.
Tek taraflı boşanmada nafaka ve tazminat alınır mı?
Evet. Yoksulluk ve iştirak nafakası ile maddi-manevi tazminat, kusur durumu ve tarafların mali durumuna göre çekişmeli boşanma davasında da karara bağlanır.
