Nafaka kaldırma davası, boşanma sonrasında bağlanan yoksulluk nafakasının artık ödenmemesi için nafaka yükümlüsünün açtığı davadır. Anayasa Mahkemesi’nin süresiz nafakaya ilişkin iptal kararından sonra bu dava türü çok daha fazla gündeme geldi. Ancak şunu baştan belirtmek gerekir: AYM kararı mevcut nafakaları kendiliğinden sona erdirmez; nafakanın kaldırılması için yine TMK 176’daki şartların mahkemede ispatlanması gerekir. Kararın genel çerçevesi için süresiz nafaka kaldırıldı mı yazımıza bakabilirsiniz.

İçindekiler

Nafaka Kaldırma Davası Hangi Şartlarda Açılır?

Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesi, yoksulluk nafakasının mahkeme kararıyla kaldırılacağı hâlleri şöyle sayar:

Alacaklının evlenmeksizin fiilen evliymiş gibi yaşaması: Nafaka alan kişinin resmî nikâh olmaksızın bir başkasıyla sürekli ve evlilik birliğine benzer şekilde birlikte yaşaması.
Yoksulluğun sona ermesi: Nafaka alan kişinin düzenli ve yeterli bir gelir elde etmeye başlaması, miras veya mal edinmesi gibi durumlar.
Haysiyetsiz hayat sürmesi: Toplumsal ahlak anlayışına aykırı bir yaşam tarzının kanıtlanması.

Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde ise nafaka dava açmaya gerek olmaksızın kendiliğinden sona erer.

Nafaka Azaltma Davası ile Farkı

Nafakanın tamamen kaldırılması için yukarıdaki şartlardan birinin varlığı gerekir. Bu şartlar yoksa ama tarafların mali durumu değişmişse veya hakkaniyet gerektiriyorsa, nafakanın azaltılması istenebilir. Örneğin yükümlünün emekli olması, gelirinin ciddi şekilde düşmesi veya alacaklının gelirinde kısmi bir artış olması azaltma sebebi olarak ileri sürülebilir. Uygulamada kaldırma talebi ile birlikte, terditli olarak azaltma talebi de ileri sürülebilmektedir.

AYM Kararı Kaldırma Davasını Nasıl Etkiler?

Anayasa Mahkemesi’nin E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararı TMK 175’teki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti; iptal 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Karar, TMK 176’daki kaldırma sebeplerine yeni bir sebep eklemiyor. Ancak gerekçede vurgulanan şu ölçütler, özellikle hakkaniyet değerlendirmesinde önem kazanabilir:

Evliliğin ne kadar sürdüğü,
Nafakanın ne kadar süredir ödendiği,
Alacaklının yaşı, eğitimi, sağlık durumu ve çalışma imkânı,
Yükümlünün boşanma sonrası kurduğu yeni aile ve mali yükleri.

Bu ölçütlerin somut delillerle desteklenmesi, davanın sonucunu doğrudan etkiler.

Hangi Deliller Kullanılabilir?

Alacaklının SGK hizmet dökümü ve çalışma kayıtları
Tapu, araç ve banka kayıtlarına ilişkin müzekkere talepleri
Fiilen birlikte yaşamayı gösteren adres kayıtları, tanık beyanları, sosyal medya paylaşımları
Yükümlünün gelirindeki düşüşü gösteren maaş bordroları, emeklilik belgeleri
Tarafların sosyal ve ekonomik durumuna ilişkin mahkemece yaptırılan araştırma

Sosyal medya ve tanık delilleri kullanılırken, delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmiş olmasına dikkat edilmelidir. Hukuka aykırı elde edilen deliller dosyaya zarar verebilir.

Görevli Mahkeme ve Süreç

Nafakanın kaldırılması, azaltılması veya artırılması davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Bursa’daki aile mahkemeleri hakkında bilgi için Bursa aile mahkemeleri yazımıza göz atabilirsiniz. Süreç genel olarak şu aşamalardan oluşur:

Dava dilekçesinin hazırlanması ve delillerin listelenmesi
Dilekçelerin karşılıklı verilmesi
Ön inceleme ve tarafların ekonomik-sosyal durum araştırması
Tanıkların dinlenmesi ve delillerin incelenmesi
Karar ve kanun yolu

Nafaka kaldırılana kadar ödeme yükümlülüğü devam eder. Karar kesinleşmeden ödemenin durdurulması icra takibine yol açabilir.

Sonuç

AYM kararı nafaka yükümlüleri açısından önemli bir dönüm noktası; ancak mevcut nafakanın kaldırılması için hâlâ güçlü bir dava hazırlığı gerekiyor. Mevcut nafakaların durumu için AYM kararı sonrası mevcut nafaka yazımızı okuyabilir, dosyanıza özel değerlendirme için Bursa boşanma avukatı Av. Aylin Özçelik ile iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Nafaka kaldırma davası ne kadar sürer?

Dosyanın delil durumuna ve mahkemenin iş yüküne göre değişmekle birlikte, ilk derece yargılaması genellikle birkaç ay ile bir yıl arasında sürebilir.

Sadece AYM kararını gerekçe göstererek nafaka kaldırılır mı?

Tek başına yeterli olması beklenmez. TMK 176’daki şartların veya hakkaniyet gerekçesinin somut delillerle ortaya konması gerekir.

Eski eşim çalışmaya başladıysa nafaka kalkar mı?

Düzenli ve yeterli bir gelir elde ediyorsa yoksulluğun sona erdiği ileri sürülebilir; gelirin yeterliliği somut olaya göre değerlendirilir. Gelir yetersizse nafakanın azaltılması gündeme gelebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve 30 Eylül 2026 tarihli mevzuat ve karar bilgilerine göre hazırlanmıştır.

Nafaka Kaldırma Davası: TMK 176 Şartları ve AYM Kararının Etkisi