Yoksulluk Nafakası Şartları Nelerdir? 2027 Sonrası Süreli Nafaka Dönemi
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşin geçimi için diğer eşten talep ettiği düzenli ödemedir. Anayasa Mahkemesi’nin 30 Eylül 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan kararıyla nafakanın “süresiz” olmasına dayanak olan ibare iptal edildi ve 30 Haziran 2027’den itibaren süreli nafaka dönemine geçilmesi bekleniyor. Bu yazıda yoksulluk nafakasının bugünkü şartlarını ve yeni dönemde öne çıkması beklenen ölçütleri ele alıyoruz. Kararın ayrıntıları için süresiz nafaka kaldırıldı mı yazımıza bakabilirsiniz.
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Yoksulluk nafakası, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde düzenlenen ve boşanma kararıyla birlikte ya da boşanmanın kesinleşmesinden sonra talep edilebilen bir nafaka türüdür. Amacı, evliliğin sona ermesi nedeniyle geçimini sağlayamayacak duruma düşen eşin temel ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. Çocuk için ödenen iştirak nafakasından ve dava süresince ödenen tedbir nafakasından farklıdır.
Yoksulluk Nafakasının Şartları
1. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşme
Nafaka talep eden eşin, boşanma sonucunda barınma, beslenme, giyim, sağlık, ulaşım gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak duruma düşmesi gerekir. Yoksulluk mutlak parasızlık anlamına gelmez; kişinin geliri zorunlu giderlerini karşılamaya yetmiyorsa yoksulluk şartı gerçekleşmiş kabul edilebilir.
2. Talep edenin kusurunun daha ağır olmaması
Nafaka isteyen tarafın boşanmaya yol açan olaylarda diğer eşten daha ağır kusurlu olmaması gerekir. Eşit kusur veya daha az kusur hâlinde nafaka talep edilebilir.
3. Yükümlünün mali gücü
Nafaka, diğer eşin mali gücü oranında belirlenir. Yükümlünün geliri, mal varlığı ve kendi zorunlu giderleri dikkate alınır.
4. Talep ve süre
Yoksulluk nafakası mahkemece kendiliğinden verilmez, talep edilmesi gerekir. Boşanma davasında talep edilmemişse, TMK 178 uyarınca boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir dava ile istenebilir.
Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması şart değildir; kusursuz eş de şartlar oluşmuşsa nafaka ödemekle yükümlü tutulabilir.
Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
Kanunda sabit bir oran veya tablo yoktur. Hâkim; tarafların gelirleri, yaşam standartları, sosyal ve ekonomik durumları hakkında yaptırılan araştırma sonuçlarını, talep edenin ihtiyaçlarını ve yükümlünün ödeme gücünü birlikte değerlendirir. Nafakanın ilerleyen yıllarda ne şekilde artırılacağı da kararda belirlenebilir; belirlenmemişse artırım için dava açılabilir.
2027 Sonrası: Süreli Nafaka Döneminde Hangi Ölçütler Öne Çıkacak?
AYM kararının gerekçesi, yeni dönemde hâkimin nafaka süresini belirlerken dikkate alabileceği ölçütlere işaret ediyor:
| Ölçüt | Neden Önemli? |
|---|---|
| Evliliğin süresi | Kısa evliliklerde daha kısa, uzun evliliklerde daha uzun nafaka süresi gündeme gelebilir |
| Nafaka alacaklısının yaşı | İleri yaşta iş hayatına dönme imkânı sınırlıdır |
| Eğitim ve meslek | Kendi geçimini sağlama kapasitesini gösterir |
| Sağlık durumu | Çalışmaya engel hâller uzun süreli ihtiyaç doğurabilir |
| Ekonomik ihtiyaçlar | Zorunlu giderler ve barınma durumu |
| Yükümlünün boşanma sonrası durumu | Yeni aile, gelir değişimi ve mali yükler |
Kanun koyucunun bu ölçütleri nasıl formüle edeceği, örneğin evlilik süresine göre kademeli üst sınırlar getirip getirmeyeceği, henüz belli değil. Yasal düzenleme yapıldığında bu yazıyı güncelleyeceğiz.
Yoksulluk Nafakası Ne Zaman Sona Erer?
- Alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden,
- Alacaklının fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun sona ermesi veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla sona erer.
Mevcut nafakaların AYM kararı sonrasındaki durumu için mevcut nafakalar ne olacak ve nafaka kaldırma davası yazılarımızı okuyabilirsiniz.
Sonuç
Yoksulluk nafakası kaldırılmadı; ancak nafakanın süresi konusunda yeni bir dönem başlıyor. Bugün nafaka talep edecek ya da nafaka talebiyle karşı karşıya kalacak kişilerin, evlilik süresi, yaş, çalışma imkânı gibi olguları şimdiden delillendirmesi önem taşıyor. Nafaka davasının adımları için nafaka davası nasıl açılır rehberimize bakabilir, dosyanız için Bursa boşanma avukatı Av. Aylin Özçelik ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Çalışan kadın yoksulluk nafakası alabilir mi?
Geliri zorunlu giderlerini karşılamaya yetmiyorsa alabilir. Asgari ücret civarında gelir elde edilmesi tek başına nafakayı engellemeyebilir; somut duruma göre değerlendirilir.
Erkek yoksulluk nafakası alabilir mi?
Evet. Yoksulluk nafakası cinsiyete bağlı değildir; şartları taşıyan her iki eş de talep edebilir.
Boşanmadan sonra nafaka istenebilir mi?
Evet, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı dava ile istenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve 30 Eylül 2026 tarihli mevzuat ve karar bilgilerine göre hazırlanmıştır.
